Jongvolwassenen die kanker hebben gehad hebben op de lange termijn een grotere kans op een ziekenhuisopname dan leeftijdsgenoten zonder kanker. Dat blijkt uit onderzoek van postdoctoraal onderzoeker Annemiek Lieffering. Voor dit onderzoek zijn de gegevens van 42.653 AYA’s die minimaal 2 jaar na diagnose nog leefden vergeleken met een controlegroep van 169.342 mensen zonder kanker. Lieffering: “De inclusie van deze enorm grote populatie maakt dit onderzoek zo bijzonder. Het is voor het eerst dat we dit op zo’n grote schaal hebben onderzocht.”
Gevolg van late effecten
Voor haar onderzoek maakte Lieffering gebruik van gekoppelde Nederlandse databronnen, zoals de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) en ziekenhuisdata (Dutch Hospital Data). Door deze gegevens te combineren, kon ze volgen hoe het AYA’s vergaat in de jaren na hun diagnose.
De resultaten laten zien dat AYA’s vaker worden opgenomen in het ziekenhuis voor uiteenlopende medische problemen. Denk aan hart- en vaatziekten, ademhalingsproblemen en botbreuken. Deze klachten passen bij zogeheten late effecten van kanker en behandeling. Dit zijn gezondheidsproblemen die maanden of jaren na de behandeling kunnen ontstaan.
Het verhoogde risico op een ziekenhuisopname geldt voor bijna alle tumorsoorten en voor de meeste medische aandoeningen. De hoogste risico’s worden gezien bij AYA’s met Hodgkinlymfoom en leukemie. Ook AYA’s die chemotherapie of radiotherapie hebben gehad, hebben een grotere kans op ziekenhuisopnames.
“Op dit moment zijn er geen speciale follow-upprogramma’s voor AYA’s, terwijl die er voor kinderen wel zijn. Met de inzichten uit dit onderzoek kunnen we beter bepalen wie welke nazorg nodig heeft.”
Werkelijke gevolgen waarschijnlijk groter
Het absolute risico op een opname in het ziekenhuis blijft relatief laag. Maar omdat ziekenhuisopnames maar een deel laten zien van de totale impact van gezondheidsproblemen, zijn de werkelijke gevolgen van late effecten waarschijnlijk groter. Lieffering: “De resultaten bieden aanleiding om ook naar poliklinische zorg te kijken. Daarnaast willen we in kaart brengen welke AYA’s een verhoogd risico hebben en waardoor dat komt, zodat we de zorg daar beter op in kunnen richten.”
Follow-upprogramma’s
Dit is het eerste wetenschappelijk artikel binnen een groot onderzoeksproject naar late effecten. In een volgende studie onderzoekt Lieffering dezelfde aandoeningen, maar nu met data uit VEKTIS met gegevens over alle medisch-specialistische zorg in Nederland. Hierin zal ook verder ingezoomd worden op potentiële risicofactoren voor het ontwikkelen van late effecten. “Op dit moment zijn er geen speciale follow-upprogramma’s voor AYA’s, terwijl die er voor kinderen wel zijn. Met de inzichten uit dit onderzoek kunnen we beter bepalen wie welke nazorg nodig heeft.”
Over Annemiek Lieffering
Annemiek Lieffering is postdoctoraal onderzoeker en epidemioloog bij het Antoni van Leeuwenhoek in het team van Olga Husson. Ze promoveerde in 2025 op haar onderzoek over het verband tussen borstimplantaten en gezondheidsklachten.
Binnen het project DRIVE-AYA werkt ze aan de inrichting van late-effectenzorg voor AYA’s (project 3).
Een cookie is een eenvoudig klein bestandje dat met pagina's van deze website wordt meegestuurd en door jouw browser op de harde schrijf van je computer wordt opgeslagen. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd worden. Deze cookies zijn noodzakelijk voor een goede werking van de Website.
Functionele cookies
Een cookie is een eenvoudig klein bestandje dat met pagina’s van deze website wordt meegestuurd en door jouw browser op de harde schrijf van je computer wordt opgeslagen. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd worden. Deze cookies zijn noodzakelijk voor een goede werking van de Website.
Analytische cookies
De analytische cookies verzamelen informatie over hoe bezoekers de website gebruiken. Deze informatie helpt ons om de website te verbeteren, waardoor deze beter aansluit op jouw wensen. Wij gebruiken hiervoor Google Analytics om geanonimiseerde overzichten te maken van het bezoekersverkeer op onze website.
Marketing cookies
Hiermee wordt bijgehouden welke pagina’s je bezoekt op internet om je persoonlijke profiel op te kunnen bouwen. Dit profiel wordt niet gekoppeld aan jouw naam, adres, e-mailadres en dergelijke zoals bij ons bekend, maar dient alleen om advertenties af te stemmen op jouw profiel zodat deze zo veel mogelijk relevant voor je zijn. Voor deze cookies vragen wij jouw toestemming. Zonder jouw toestemming worden deze cookies dus niet geplaatst.