In Nederland leven inmiddels bijna 70.000 mensen met de gevolgen van kanker op jongvolwassen leeftijd (18 t/m 39 jaar). Dit blijkt uit de nieuwe cijfers van Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL). Deze zogenoemde AYA’s (Adolescents & Young Adults) kregen op de leeftijd van 18 t/m 39 jaar de diagnose kanker. Ze hebben nog lange tijd te maken met de gevolgen van kanker en de behandeling, zoals vruchtbaarheidsproblemen, verminderd inkomen en impact op relaties. Tijdens de AYA Awareness Week vragen het AYA Zorgnetwerk, IKNL en het AYA Fonds aandacht voor deze groep.
Analyse van de nieuwe cijfers
IKNL deed een analyse op de nieuwe cijfers:
- Het aantal mensen in Nederland dat de afgelopen 20 jaar tussen 18e en 39 jaar de diagnose kanker kreeg en nu nog in leven is, steeg naar 69.000 op 1 januari 2025 (39% man, 61% vrouw). In 2009 waren dat er nog 51.000: een toename van 33%. Deze stijging komt door een verbeterde overleving en een lichte toename van het aantal AYA’s bij wie kanker wordt vastgesteld.
- De gemiddelde 5-jaarsoverleving in de AYA-groep is 90%. 20 jaar geleden was dat nog 78% (diagnoseperiode 1995-2004).
- In 2025 kregen 4.600 AYA’s te horen dat zij kanker hadden. In 2009 waren dat er nog 4.200. Dit zijn voorlopige cijfers.
Gevolgen van kanker voor jongvolwassenen
De gevolgen van kanker kunnen groot zijn. Uit een eerdere studie onder AYA-overlevers blijkt dat het bij jongvolwassenen onder andere gaat over gevolgen voor vruchtbaarheid, werk en inkomen, en relaties (bijvoorbeeld met partners of vrienden). Hopelijk hebben zij nog een lang leven voor de boeg, maar daarin moeten ze wel omgaan met die gevolgen. De juiste zorg, nazorg en begeleiding is voor hen dan ook extra belangrijk.
Suzanne Kaal, bestuurslid AYA Zorgnetwerk en internist oncoloog bij het Radboudumc: “Jongvolwassenen hebben unieke fysieke, psychische en maatschappelijke behoeften als het gaat om kankerzorg. Door de diagnose kanker kan het behalen van belangrijke ontwikkelingsmijlpalen, zoals het krijgen van kinderen of het voortzetten van studie of werk, ineens onzeker worden. Het is belangrijk dat zij de juiste zorg krijgen die past bij hun leeftijdsspecifieke behoeften.”
Zorgverleners die zijn aangesloten bij het AYA Zorgnetwerk bieden leeftijdsspecifieke zorg tijdens en na de kankerbehandeling.
Zorg op maat is belangrijk
Het is belangrijk de groeiende groep AYA’s goed te ondersteunen. Simone van Vegten, programmamanager bij het AYA Fonds en zelf ook AYA: “Uit eigen ervaring weet ik hoe groot de impact van kanker is op alle aspecten van je leven. Juist daarom is het essentieel dat we blijven bouwen aan zorg die verder kijkt dan alleen de medische behandeling. Iedere AYA is anders en heeft behoefte aan zorg die aansluit bij zijn of haar leven en fase. In de toekomst moeten we ervoor zorgen dat elke AYA zich gezien, gehoord en ondersteund voelt op het gebied van werk, studie, relaties en mentale gezondheid. Die beweging kunnen we alleen maken met financiële steun. Iedere bijdrage helpt om het verschil te maken voor AYA’s, nu en in de toekomst.”
Focus op 3 thema’s tijdens AYA Awareness Week
Tijdens de AYA Awareness Week focussen we op 3 belangrijke thema’s:
- Vruchtbaarheid – Ben ik na mijn behandeling nog vruchtbaar?
- Studie, werk en inkomen – Kan ik blijven studeren of werken met een chemobrein?
- Relaties – Hoe onderhoud ik mijn relaties nu alles verandert?